Achter de Frontlinie

'Mag ik een koe verkopen om een geweer te kopen?' Die vraag kreeg antropoloog Mirjam de Bruijn van haar Malinese vriend Amadou. Het markeert de pijnlijke transformatie van een land dat ooit haar tweede thuis werd. In deze aflevering reist Mirjam met ons naar Mali: het muziekland waar de blues zijn wortels heeft, waar ze tientallen jaren onderzoek deed, tussen nomaden leefde en een kudde koeien en kamelen hield.  In het West-Afrikaanse land maken jihadisten inmiddels de dienst uit en kan de antropoloog haar familie niet meer bezoeken. Een persoonlijk verhaal over vriendschap, radicalisering en de ziel van Mali. Redactie: Iris Hendriks | Montage: Alfred Koster | Productie: Tess Holterman | Online: Laura Hesselink & Robin Delpeut | Eindredactie: Nick Boers Laat ons weten wat je van de aflevering vond, vinden we leuk om te lezen. Dat kan door te mailen naar [email protected], of vind ons op het Instagramkanaal @vproFrontlinie.

Afrika beleeft een historisch WK. Nog nooit plaatsten zich tien Afrikaanse landen voor het eindtoernooi. Maar voor veel landen op het continent is kwalificatie niet het einddoel. Het gaat om iets groters: erkenning. Erkenning voor een continent dat jarenlang minder WK-tickets kreeg en op het hoogste podium vaak werd onderschat. Daarom worden de successen van Marokko niet alleen in Rabat en Casablanca gevierd, maar ook in grote delen van Afrika en het Mondiale Zuiden. Die zoektocht naar erkenning loopt opvallend parallel aan het levensverhaal van journalist, docent en voetbalkenner Mustapha Esadik. Hij groeide op in de multiculturele wijk Kanaleneiland, werd – zoals veel kinderen van migranten – regelmatig onderschat, stapelde opleidingen en behaalde uiteindelijk twee hbo-diploma's en twee masters. Zijn boek De voetbalkampioenen van Afrika gaat dan ook over veel meer dan voetbal. Het vertelt een verhaal over identiteit, migratie, leiderschap en erkenning. In deze aflevering van Achter de Frontlinie spreken we over de opmars van het Afrikaanse voetbal, de betekenis van de prestaties van Marokko voor een heel continent én over de vraag waarom veel Marokkaanse Nederlanders zonder moeite voor Marokko juichen als het tegen Oranje speelt. Waarom is dat voor velen geen kwestie van kiezen tussen twee landen, maar juist een uitdrukking van een meervoudige identiteit?

Na drieënhalf jaar zwaait Nasrah Habiballah af als NOS-correspondent in Israël en Palestina. Een droombaan die werd gedomineerd door jaren van oorlog, crisis en permanente nieuwsdruk. Het werk liet diepe sporen na. "Ik moet afkicken en misschien zelfs een beetje genezen van dit correspondentschap".  In deze aflevering kijken we terug op die turbulente jaren, en ook vooruit. Naar Israël dat zich opmaakt voor verkiezingen, een omstreden Iran-deal van Donald Trump en een samenleving die steeds verder polariseert. En we hebben het ook over een verhaal dat vaak buiten beeld blijft: de Palestijnen in Israël. Ongeveer twintig procent van de bevolking behoort tot deze gemeenschap. Ook Nasrah zelf. Wat betekent het om Palestijn én Israëlisch staatsburger te zijn in een land waar openlijk wordt gesproken over loyaliteit en deportatie? En wat zegt het dat haar dochter, geboren in Nederland, niet dezelfde rechten heeft als iemand die via een Joodse familieband aanspraak maakt op de Israëlische Wet op de Terugkeer? Een persoonlijk gesprek over oorlog, identiteit, journalistiek en de vraag waar je thuis bent als de plek waar je wortels liggen steeds verder verandert.

Op haar dertiende ontvlucht Tina Farifteh de miljoenenstad Teheran en belandt ze in Enschede, waar ze Nederland voor het eerst leert kennen. Dertig jaar later is ze een gevierd kunstenaar en maakt ze de VPRO-serie Tina in Sexbierum, waarin ze op zoek gaat naar een gevoel van thuis. In deze aflevering spreken we over haar geboorteland Iran, de bloedig neergeslagen protesten en de oorlog die daarop volgde. Maar ook over haar persoonlijke zoektocht naar een plek om te wortelen. Kun je je ooit echt thuis voelen in een land waar je wortels niet liggen? Muziek / Fragmenten in de podcast:  Shahre Parvane Koshan - Roody | Dansende moeder op begrafenis van haar zoon: Arshia Barari, 21 jaar, fitness en karatekampioen en vermoord door het Iraanse regime op 8 januari 2026 in Zanjan. Nummer: Dele Dige van Amir Chitgar | Do Panjareh - Googoosh | Documentaire: Tina in Sexbierum (VPRO / Prospektor / Omrop Fryslân) | Slotnummer:  Drum- en showfanfare DSG uit de Waadhoeke Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.

De Vlaamse journalist Ruth Vandewalle woont in Caïro, spreekt vloeiend Arabisch en trekt al jaren door het Midden-Oosten voor journalistieke verhalen. Haar carrière begon in 2011, toen ze als jonge twintiger middenin de Egyptische Revolutie terechtkwam. Sindsdien reist ze door het hele midden-oosten en naar verschillende frontlinies in Libië, Syrië, Irak, IS-gebied en de Westelijke Jordaanoever. In Achter de Frontlinie vertelt Ruth over haar Egypte, over de verhalen van ‘gewone mensen’ uit de Arabische wereld en verslag doen over Gaza.  Een genocide dichtbij huis, waarvan we de impact in het Westen volgens haar nog altijd onderschatten. Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.

In een tijd waarin het internationaal recht steeds vaker onder druk staat, rijst de vraag: wat is het nog waard? Marieke de Hoon, hoofddocent internationaal strafrecht, geeft toe dat het internationaal recht zeker niet perfect is, maar benadrukt dat het een weerslag is van wat de mensheid van haar geschiedenis heeft geleerd. In deze aflevering spreekt Abdou Bouzerda met De Hoon over de rol van de politiek, de genocide in Gaza en de vraag wanneer staten verplicht zijn om te handelen. Ook gaat het over Oekraïne en de MH17-zaak, een zaak die laat zien dat rechtspraak niet alleen draait om straf, maar ook om erkenning, bewijs en het tegengaan van desinformatie. Want als regels worden geschonden, betekent dat volgens De Hoon niet dat internationaal recht ‘dood’ is. De vraag is eerder: zijn regeringen bereid om het te handhaven? Redactie: Nina de Groot | Montage: Alfred Koster | Productie: Tess Holterman | Online: Ella Meng, Laura Hesselink | Eindredactie: Piet de Blaauw, Nick Boers Abonneer je op ‘Achter de Frontlinie’ en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook vooral op de nieuwsbrieven van Frontlinie en Bureau Bouzerda en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start of op YouTube en Instagram.

Het is week twee van de oorlog die Israël en de Verenigde Staten zijn begonnen tegen Iran. Het is het zoveelste hoofdstuk in een lang en gecompliceerd internationaal verhaal. De Nederlands-Iraanse historicus Peyman Jafari maakte er zijn levensmissie van om te begrijpen welke krachten en gebeurtenissen leid(d)en tot zowel de binnen- als buitenlandse onderdrukking van het Iraanse volk. In een speciale vervroegde aflevering van 'Achter de Frontlinie' vertelt de Iran-kenner vanuit de Verenigde Staten (zijn 'derde thuisland') over hoe het is om de oorlog als academicus te benaderen en te duiden, terwijl zijn geboortestad Teheran brandt. Jafari roept ons op om kritisch te blijven nadenken in een tijd van desinformatie en vooral de geschiedenis niet uit het oog te verliezen: ze wordt namelijk nu geschreven. Abonneer je op ‘Achter de Frontlinie’ en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook vooral op de nieuwsbrieven van Frontlinie en Bureau Bouzerda en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start of op YouTube en Instagram.

Hoewel er sinds oktober officieel een staakt-het-vuren geldt, bombardeert en beschiet het Israëlische leger Palestijnen in Gaza nog dagelijks. Hoe heb je het als Palestijn in Nederland met je kind over de genocide? Dina Zbeidy, antropoloog aan de Hogeschool van Leiden, praat elke dag met haar dochter Hayet over wat er gebeurt in hun thuisland. In deze aflevering van Achter de Frontlinie vertelt Zbeidy hoe het gesprek over Gaza in Nederland onterecht verstomt, welke tol de dagelijkse realiteit eist en waar ze in deze moeilijke tijden toch kracht uit put.

We praten vandaag met Manon Portos Minetti over hoe MAGA het verhaal van Amerika probeert te herschrijven op alle mogelijke vlakken: van ICE die door middel van racistische etnische profilering mensen van kleur van straat plukt en opsluit, tot de aanval op het recht, het onderwijs, LHBTIQ+-rechten en ‘woke’. Wat Portos Minetti betreft, is het het volgende hoofdstuk in een langer verhaal van white supremacy in de VS dat velen niet onder ogen willen zien.  Abonneer je op ‘Achter de Frontlinie’ en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook vooral op de nieuwsbrieven van Frontlinie en Bureau Bouzerda en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start en op YouTube en Instagram.

Na weken van geopolitieke crisis lijkt het diplomatieke conflict rond Groenland weer wat bekoeld. Maar juist nu de politiek zich naar onderhandelingen in achterkamertjes verplaatst, maakt Abdou Bouzerda in Achter de Frontlinie de balans op. Emeritus-hoogleraar Scandinavistiek Henk van der Liet houdt zich al zijn hele carrière bezig met de gedeelde Groenlandse en Deense geschiedenis. Hij bekijkt de (post)koloniale en geopolitieke verhoudingen liever met een andere bril, en legt uit hoe literatuur en muziek ons een gelaagder perspectief kunnen bieden op wat er nu gebeurt. Abonneer je op ‘Achter de Frontlinie’ en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook vooral op de nieuwsbrieven van Frontlinie en Bureau Bouzerda (https://www.vpro.nl/nieuwsbrieven/frontlinie) en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/frontlinie/afleveringen) en op YouTube (https://www.youtube.com/@vproFrontlinie) en Instagram (https://www.instagram.com/vprofrontlinie/).